The Problem Was Never Wuthering Heights Ή μήπως μας ενοχλεί ο γυναικείος ερωτισμός;

Με αφορμή τον χαμό που έχει ξεσπάσει γύρω από το Wuthering Heights της Emerald Fennell, παρατηρώ κάτι που ξεπερνά κατά πολύ τη λογοτεχνική πιστότητα.

Ξαφνικά, όλοι έγιναν φιλόλογοι και αναλυτές της Αγγλικής Λογοτεχνιας. Ξεφυλλίζονται μανιωδώς οι σελίδες της Emily Brontë για να εντοπιστούν ανακρίβειες!

Λες και η Fennell δεν έχει επαναλάβει δεκάδες φορές ότι πρόκειται για τη δική της εκδοχή. Το έβαλε στον τίτλο, το έβαλε στους τίτλους αρχης, το ειπε σε συνεντεύξεις.

Κι όμως.

Στον Frankenstein του Guillermo del Toro• ένα έργο επίσης βασισμένο σε γυναίκα συγγραφέα- η συζήτηση δεν περιστράφηκε με την ίδια ένταση γύρω από την πιστότητα. Αντιθέτως, είδαμε να αποδίδονται στον σκηνοθέτη ιδέες που ανήκουν ξεκάθαρα στη Mary Shelley. Η δημιουργός εξαφανίστηκε πίσω από το ανδρικό όραμα.

Γιατί λοιπόν εδώ τόση επιθετικότητα;

Μας ενοχλεί η απόκλιση ή η ματιά;

Ας το πούμε καθαρά:

Η γοτθική λογοτεχνία από τη γέννησή της απευθυνόταν κυρίως σε γυναίκες.

Σκοτεινά τοπία...απαγορευμένος έρωτας.

Πατριαρχικές δομές...το μεταφυσικό....ο αισθησιασμός....η γυναίκα σε κίνδυνο...ω ναι και ο άνδρας-μυστήριο!

Αυτά δεν ήταν απλώς αφηγηματικά μοτίβα αλλά ασφαλείς χώροι φαντασίωσης σε μια εποχή όπου η γυναικεία επιθυμία δεν είχε καμία κοινωνική νομιμοποίηση.

Στη Βικτωριανή εποχή, τέτοια αναγνώσματα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ακόμη και ως "αποδεικτικά στοιχεία" υστερίας, αν ένας σύζυγος ήθελε να κλείσει τη γυναίκα του σε άσυλο.

Κι όμως, οι γυναίκες τα διάβαζαν. Μετά φοβο και πολυ πάθος!

Μετά ήρθαν τα Άρλεκιν. Πάλι για γυναίκες.

Πάλι χλευασμός.

"Γυναικεία ρομαντζάκια".

"Χωρίς λογοτεχνική αξία". (Μίλησαν οι ειδικοί...της Marvel και των video games!)

Το μοτίβο δεν άλλαξε. Απλώς άλλαξε εποχή.

Μηπως τελικά εχουμε ποινικοποιήσει τον έρωτα;

Ζούμε σε μια εποχή που δηλώνει απελευθερωμένη.

Το σεξ είναι παντού, η γυμνότητα εμπορικό εργαλείο...η χυδαιότητα κανονικοποιημένη.

Κι όμως, μια αισθησιακή ατμόσφαιρα χωρίς καν γυμνό αρκεί για να προκαλέσει δυσφορία.

Γιατί;

Μήπως έχουμε μάθει να καταναλώνουμε το σεξ, αλλά όχι να αντέχουμε τον ερωτισμό;

Ο ερωτισμός προϋποθέτει ένταση.

Υπονοούμενο....Προσμονή....Συναίσθημα.

Και το συναίσθημα είναι απειλητικό σε μια εποχή συναισθηματικής αποστείρωσης.

Ο κορσές έφυγε από το σώμα.

Αλλά μήπως μεταφέρθηκε στο νευρικό μας σύστημα;

Γιατί τόσο θάψιμο και κυρίως από άντρες;

Είναι άβολο να το θέσουμε, αλλά αξίζει να το σκεφτούμε:

Όταν ένας άνδρας σκηνοθέτης μεταφέρει ένα κλασικό έργο, μιλάμε για όραμα.

Όταν μια γυναίκα σκηνοθέτης τολμά να το ερμηνεύσει αισθησιακά, μιλάμε για προδοσία.

Γιατί;

Μήπως επειδή η γυναικεία ματιά στον έρωτα παραμένει απειλητική;

Μήπως επειδή ο τραγικός, παθολογικός, σκοτεινός έρωτας, αυτός που δεν είναι "υγιής", "ορθολογικός", "καλορυθμισμένος" εξακολουθεί να εξιτάρει τις γυναίκες;

Και αυτό δεν είναι εύκολο να χωρέσει στο σύγχρονο, αποστειρωμένο αφήγημα.

Το γοτθικό δεν ήταν ποτέ ορθό.

Το Wuthering Heights δεν είναι ρομάντζο.

Είναι εμμονή, αυτοκαταστροφή, δαιμονικός έρωτας.Και ίσως αυτό είναι που μας ταράζει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.

Όχι η ανακρίβεια ουτε η απόκλιση από το βιβλίο αλλά το γεγονός ότι, ακόμη και σήμερα, οι γυναίκες συγκινούνται από το τραγικό. Κλαίνε με αδύνατους έρωτες και ελκύονται από αινιγματικούς άντρες και αναγνωρίζουν τον ίσκιο μέσα τους.

Και όσο κι αν ο σύγχρονος κόσμος προωθεί την αυτονομία και τη ρεαλιστική σχέση, ο μύθος του σκοτεινού έρωτα δεν πέθανε ποτέ.

Ίσως γιατί δεν αφορά τον άνδρα αλλά το ασυνείδητο.

Το ερώτημα δεν είναι αν η Fennell είναι πιστή.

Το ερώτημα είναι γιατί η γυναικεία επιθυμία, όταν παρουσιάζεται με σοβαρότητα και αισθητική, εξακολουθεί να προκαλεί αμηχανία.

Και γιατί, αιώνες μετά, το γοτθικό μυθιστόρημα παραμένει επαναστατικό και ακόμη κάνει...θόρυβο! Σπάει το status quo σαν τα κορδόνια του κορσέ που έκοψε με μαχαίρι και τοξικοτητα ο Χιθκλιφ. Get over it!

Αναστασία Διακίδη

16/2/2026